اخبار و مقالات

پکیج تصفیه فاضلاب انسانی

بالا بودن سطح آب های زیرزمینی

امروزه شهر نشینی و رشد جمعیت چالش های بهداشتی فراوانی را ایجاد کرده است. یکی از چالش های بهداشتی و زیست محیطی تولید فاضلاب در جوامع انسانی است که با گسترش شهرنشینی با آن مواجهه هستیم.

با گسترش روز افزون جمعیت و مصرف آب و تولید فاضلاب، تصفیه فاضلاب انسانی و استفاده مجدد از آن در مصارف کشاورزی و آبیاری فضای سبز یک راهکار مفید در حفاظت از محیط زیست می باشد.

مشخصات فاضلاب انسانی

 فاضلاب انسانی یا فاضلاب بهداشتی، فاضلاب تولید شده انسان می باشد که در اثر مصرف آب در بخش خانگی تولید می شود. فاضلاب انسانی شامل دو بخش می باشد، 1- فاضلاب سیاه که فاضلاب تولیدی در سرویس های بهداشتی است و 2- فاضلاب خاکستری که شامل فاضلاب تولیدی در آشپزخانه، حمام و روشویی می باشد.

خصوصیات فاضلاب بهداشتی یا انسانی به دلیل یکسان بودن مواد خارجی که وارد آب می شود تقریبا ثابت می باشد و دارای مقادیر مشخصی می باشد. با توجه به وجود عوامل بیماریزا و میزان آلایندگی بالای فاضلاب بهداشتی، نمی توان این فاضلاب را بدون تصفیه وارد محیط زیست نمود. بنابراین قبل از تخلیه به محیط زیست بایستی فاضلاب بهداشتی را مطابق با استانداردهای پساب تصفیه شده سازمان حفاظت از محیط زیست تصفیه نمود.

حجم فاضلاب انسانی تولید شده بر حسب سطح فرهنگ جامعه متفاوت می باشد. رنج فاضلاب انسانی تولیدی در حدود 150 تا 250 لیتر به ازای هر نفر می باشد. میزان آلاینده ها در فاضلاب انسانی به دلیل یکسان بودن شرایط تولید فاضلاب دارای مقادیر ثابتی می باشد.

فاضلاب بهداشتی تولیدی در بخش خانگی به دلیل داشتن بار بالای میکروبی و میزان الاینده هایی که در آن است نمی توان بدون تصفیه و حذف آلاینده های موجود در آن به محیط پیرامون رها کرد. فاضلاب بهداشتی تولید شده در منازل و ساختمان ها توسط سیستم جمع آوری فاضلاب، جمع آوری شده و برای تصفیه و حذف آلاینده های موجود در فاضلاب به تصفیه خانه هدایت می گردد. 

در کشور ما به دلیل بالا بودن سطح آب های زیرزمینی، جهت جلوگیری از آلودگی آب توسط فاضلاب تصفیه نشده، تصفیه فاضلاب بهداشتی امری ضروری می باشد. با تصفیه فاضلاب انسانی علاوه بر اینکه مشکلات زیست محیطی از بین می رود و از آلودگی آبهای زیرزمینی و سحطی جلوگیری می شود، از پساب تصفیه شده می توان برای تغذیه سفره های آب زیرزمینی، در کشاورزی و آبیاری فضای سبز استفاده نمود. امروزه با توجه به بحران کم آبی، تصفیه فاضلاب انسانی و بازیافت آب، به عنوان یک منبع آبی می تواند مورد استفاده قرار بگیرد و مشکلات مربوط به کم آبی را کاهش دهد.

فاضلاب انسانی و تصفیه فاضلاب

دلایل استفاده از پکیج تصفیه فاضلاب انسانی

فاضلاب بهداشتی تولید شده در بخش خانگی به دلیل بار بالای میکروبی و میزان الاینده هایی که در آن وجود دارد را نمی توان بدون تصفیه و حذف آلاینده های موجود در آن به محیط پیرامون رها کرد. از جمله روش های پیش تصفیه فاضلاب سپتیک تانک و ایمهاف تانک می باشند که توانایی تصفیه فاضلاب و حذف کامل آلاینده های موجود در فاضلاب بهداشتی را ندارند.

با توجه به عدم تصفیه کامل و همچنین عدم دریافت استانداردهای سازمان محیط زیست در خروجی پساب، استفاده از سپتیک تانک ها جهت تصفیه کامل فاضلاب کاربردی نمی باشد و همانطور که گفته شد جهت پیش تصفیه از آن استفاده می شود.

بنابراین جهت تصفیه فاضلاب انسانی یا بهداشتی میبایست از پکیج های تصفیه فاضلاب استفاده نمود. تصفیه خانه فاضلاب یا پکیج های تصفیه فاضلاب را می توان در انواع بتنی، فلزی، فایبرگلاس و پلی اتیلن اجرا نمود.

پکیج تصفیه فاضلاب انسانی یا بهداشتی واحد های پیش ساخته ای هستند که جهت تصفیه فاضلاب انسانی اجتماعات کوچک مورد استفاده قرار می گیرد. پکیج های تصفیه فاضلاب تمامی مراحل و تجهیزات مورد نیاز جهت تصفیه فاضلاب جهت رسیدن به استاندارد های محیط زیست را دارا می باشند. 

با قراردادن پکیج های تصفیه فاضلاب در مکان هایی که به سیستم جمع آوری فاضلاب یا اگوی شهری وصل نیستند، می توان فاضلاب انسانی تولید شده را تصفیه کرد و خطرات بهداشتی و زیست محیطی ناشی از تخلیه فاضلاب تصفیه نشده را به حداقل رساند. پکیج های تصفیه فاضلاب گزینه ای مناسب جهت تصفیه فاضلاب بهداشتی انسانی کارخانجات، بیمارستان ها، مجتمع های مسکونی، کمپ های کارگریف هتل ها, اردوگاه ها و … می باشند. 

دلایل استفاده از پکیج تصفیه فاضلاب انسانی

تعیین کیفیت فاضلاب بهداشتی و انسانی

در تعیین کیفیت فاضلاب انسانی و بهداشتی عوامل متعددی نقش دارند که با بررسی دقیق آن ها به شیوه های مختلف تصفیه فاضلاب تلاش می گردد تا پساب قبل از ورود به طبیعت به استاندارد محیط زیست برسند. این عوامل مقدار مواد آلی ، فلزات سنگین ، مواد جامد معلق و سایر عوامل را شامل می شوند که بالا یا پایین بودن مقدار آن ها تاثیر مستقیم بر کیفیت فاضلاب و پساب بهداشتی انسانی دارد. شرکت آرکاگستر رسام تولید کننده انواع پکیج های تصفیه فاضلاب در ادامه به معرفی برخی از عوامل تعیین کیفیت فاضلاب انسانی و بهداشتی می پردازد.

فاکتورهای تعیین کیفیت فاضلاب بهداشتی

ورود مواد آلی و شیمیایی و ذرات جامد و معلق در آب باعث افزایش و کاهش شاخص های سنجش کیفیت فاضلاب می شود. با توجه به بررسی و آزمایش های انجام شده ، لازم است شاخص های مختلف پساب های انسانی قبل از ورود به طبیعت یا مصرف مجدد آن ها در سایر بخش ها، در بازه استانداردی قرار داشته باشند. به عنوان مثال ، از جمله عوامل و شاخص های تعیین کیفیت فاضلاب بهداشتی می توان به موارد زیر زیر اشاره نمود:

میزان اکسیژن خواهی شیمیایی(Chemical Oxygen Demand) COD

وجود مواد آلاینده و معلق در پساب ها باعث می شود تا کیفیت آن ها تا حد زیادی کاهش پیدا کند ، به همین منظور لازم است با انجام عمل اکسیداسیون این عوامل کاهش پیدا کنند. برای انجام عمل اکسیداسیون به اکسیژن نیاز می باشد و به همین دلیل، هر چه مقدار آلاینده های موجود در پساب ها بیشتر باشد، به همان انداره اندازه به اکسیژن بیشتری نیاز می باشد. این فاکتور که یکی از عوامل تعیین کیفیت فاضلاب می باشد، در بازه 300 تا 600 mg/lit باید قرار گیرد که در حالت معمول این شاخص 500 می باشد.

میزان اکسیژن خواهی بیولوژیکی(Biological Oxygen Demand) BOD

میکروارگانیسم ها و باکتری های موجود در آب و فاضلاب برای رشد و زنده ماندن به اکسیژن نیاز دارند و BOD مقدار اکسیژنی می باشد که آن ها مصرف می کنند. در نتیجه می توان گفت، هر چه مقدار میکروارگانیسم ها و باکتری ها در پساب های بهداشتی بیشتر باشد، به همان اندازه BOD  افزایش پیدا خواهد کرد. در حالت استاندارد بهتر است BOD در بازه 150 تا 400 mg/lit باشد که در حالت معمول این شاخص 300 می باشد.

PH  فاضلاب بهداشتی انسانی

از دیگر فاکتورهای تعیین کیفیت فاضلاب بهداشتی انسانی، مقدار PH می باشد که میزان اسیدی و قلیایی بودن را نشان می دهد.   PH  در بازه 0 تا 14 متغییر می باشد و اگر این شاخص در بازه 0 تا 7 قرار بگیرد، پساب اسیدی بوده و افزایش آن تا 14 به معنای بیشتر شدن قدرت قلیایی فاضلاب انسانی خواهد بود. در حالت استاندارد بهتر است این شاخص مقدار 7 یعنی خنثی داشته باشد.

TSS  فاضلاب بهداشتی انسانی

به مقدار کل مواد جامد معلق در فاضلاب های بهداشتی انسانی گفته می شود که مقدار آن در بازه 120 تا 300 میلی گرم بر لیتر متغییر خواهد بود. این شاخص در حالت معمول 200 میلی گرم بر لیتر است.

TDS فاضلاب بهداشتی انسانی

TDS  به مقدار کل مواد آلی و غیر آلی موجود در پسااب گفته می شود که از مهم ترین عوامل و فاکتورها در بررسی و تعیین کیفیت پساب های انسانی بهداشتی به شمار می رود. این فاکتور باید در بازه 300 تا 600 میلی گرم بر لیتر باشد که البته در حالت معمول 500 است.

TOC فاضلاب بهداشتی

به مقدار کربن آلی موجود در فاضلاب اصطلاحا TOC گفته می شود ، این فاکتور با BOD و COD هیچ ارتباطی ندارد. در حالت استاندارد این شاخص باید در بازه 80 تا 300 میلی گرم بر لیتر باشد که در حالت معمول 150 است.

مقدار کل نیتروژن فاضلاب انسانی یا TN

به مقدار کل نیتروژن موجود در پساب گفته می شود که مقدار آن معمولا در بازه 25 تا 90 قرار گرفته و در حالت معمول 45 میلی گرم بر لیتر می باشد.

مقدار کل فسفر فاضلاب یا TP

از دیگر فاکتورهای تعیین کیفیت فاضلاب بهداشتی انسانی، TP می باشد که در واقع همان مقدار کل فسفر موجود در پساب بوده و مقدار آن در بازه 5 تا 9 میلی گرم بر لیتر متغییر است. این عامل در حالت معمول 7 میلی گرم بر لیتر می باشد.

مقداد معمول در فاضلاب بهداشتیمحدودهواحدپارامترردیف
500۳۰۰ – 600Mg/litCOD۱
۳۰۰200 – ۴۰۰Mg/litBOD5۲
۷۷∼pH۳
۱۵۰۸۰-۲۹۰Mg/litTOC۴
۵۰۰۲۳۰ – ۸۳۰Mg/litTDS۵
200۱۲۰ – 300Mg/litTSS۶
۴۵۲۵ – 80Mg/litTN۷
۷۵ – ۹Mg/litTP۸

فاکتورهای تعیین کیفیت فاضلاب بهداشتی

فاضلاب انسانی بهداشتی از نظر ترکیب فیزیکی ، شیمیایی و بیولوژیکی در سه گروه قوی ، متوسط و ضعیف دسته بندی می‌شود. در جدول زیر مشخصات هر یک از این دسته بندی ‌ها نمایش داده شده است.

رنگ فاضلاب بهداشتی ، نشان دهنده عمر آن می باشد. در صورت تازه بودن خاکستری و اگر کهنه و گندیده باشد تیره یا سیاه خواهد بود. بوی فاضلاب که ناشی از متلاشی شدن مواد آلی آن توسط فعالیت ‌های باکتری‌ های غیرهوازی با گازهای موجود در آن می باشد ، در صورت تازه بودن بویی شبیه به کف صابون داشته و اگر کهنه باشد بوی آن شبیه به بوی تخم مرغ گندیده است.

PH  یا حالت اسیدی و قلیایی فاضلاب از خواص و کیفیت ‌های مهم آن است که اغلب در تصفیه آن نقش مهمی دارد. معمولاً برای اطلاع از کیفیت فاضلاب انسانی بهداشتی یا پساب صنعتی اقدام به نمونه ‌برداری و انجام آزمایش‌ های لازم بر روی نمونه ‌های اخذ شده می‌ نمایند.
مهم‌ ترین عواملی که در تعیین کیفیت فاضلاب بهداشتی انسانی و شدت آلودگی آن دخالت دارد و اندازه‌گیری آن‌ ها در آزمایشگاه ضروری می باشد، تعیین مقدار BOD و COD است. به دلیل این که اندازه‌گیری BOD در آزمایشگاه عملاً 5 روز زمان می ‌برد، لذا آن را با BOD5 نمایش می‌دهند و معرف میزان اکسیژن لازم برای اکسیداسیون فاضلاب به روش بیولوژیکی می باشد.

COD  نیز مقدار اکسیژن لازم برای اکسیداسیون فاضلاب به روش شیمیایی است که در زمانی حداکثر دو ساعت در آزمایشگاه تعیین می‌شود. مدت زمان برآورد اطلاعات فاضلاب، موجب شده است که تعیین میزان COD بیشتر مورد توجه قرار گیرد، هرچند در فاضلاب بهداشتی انسانی نسبت مشخصی بین COD و BOD5 وجود دارد که این میزان حدود 1.5 تا 2 می باشد.

استفاده از پکیج تصفیه فاضلاب بهداشتی

همانطور که اشاره شد ، فرایند های مربوط به حذف آلاینده‌ های موجود در فاضلاب را، تصفیه فاضلاب می‌گویند. این فرایندها در سه گروه کلی فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی قرار می‌گیرند. این فرایند ها موجب تبدیل فاضلاب به پساب کم ‌خطر یا بی‌ خطر برای مصارف مجدد یا دفع بهداشتی در محیط زیست می‌ شود. تصفیه فاضلاب به عنوان یکی از پایه ‌های شهر سازی ، از پیش مورد توجه جوامع انسانی قرار گرفته است.

قدیمی‌ ترین سیستم های تصفیه فاضلاب در جهان به 7 هزار سال پیش در تمدن هندیان باز می‌گردد. در اروپا و یونان هم در گذشته ‌های بسیار دور، جمع آوری و هدایت فاضلاب به محلی برای تثبیت و پاکسازی  آن از اهمیت زیادی برخوردار بوده است. در ایران نیز از سده سوم هجری ، جمع آوری و تصفیه فاضلاب بهداشتی انسانی مورد توجه قرار گرفت.
تصفیه پساب و فاضلاب به دو صورت متمرکز و غیر متمرکز صورت می‌گیرد. در حالت متمرکز تمام فاضلاب یک منطقه شهری یا تمام فاضلاب یک شهر به وسیله شبکه جمع آوری، به محل تصفیه خانه منتقل می‌شود. این روش در گذشته بیشترین استقبال را داشته و به صورت گسترده در تمام جوامع مورد استفاده قرار می‌گرفته است.
در روش غیرمتمرکز که اخیرا بیشتر مورد توجه قرار گرفته است، فاضلاب در محل تولید ، مورد تصفیه و استفاده مجدد قرار می‌گیرد. مزایای این روش، کاهش هزینه‌ های شبکه جمع آوری ، مشکلات نشت فاضلاب در مسیر انتقال ، کاهش مشکلات تصفیه و امکان مصرف مجدد در محل تولید می باشد. در این رویکرد، هدف اصلی به حداقل رساندن نیاز تخصصی به راهبری سیستم ‌های تصفیه و ایجاد امکان مصرف مجدد در استفاده ‌های روزمره انسان از آب می باشد.

استفاده از پکیج تصفیه فاضلاب بهداشتی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *