اتاق عمل و بخش عفونی بیمارستان‌ها یکی از حساس‌ترین محیط‌های تولیدکننده فاضلاب در سیستم‌های درمانی هستند. فاضلاب این بخش‌ها به دلیل حضور عوامل بیماری‌زا، ویروس‌های مقاوم، باکتری‌های خطرناک، خون، ترشحات بیماران، داروهای شیمی‌درمانی، آنتی‌بیوتیک‌ها و مواد شیمیایی خاص باید با استفاده از پکیج تصفیه فاضلاب بیمارستانی ویژه و با استانداردهای سختگیرانه تصفیه شود.
عدم تصفیه اصولی این نوع فاضلاب می‌تواند سلامت کارکنان، بیماران، منابع آب زیرزمینی، آب‌های سطحی و محیط زیست را تهدید کند. به همین دلیل طراحی، ساخت و اجرای پکیج تصفیه فاضلاب مخصوص اتاق عمل و بخش عفونی باید کاملاً مهندسی‌شده، چندمرحله‌ای و مطابق با استانداردهای WHO، EPA، وزارت بهداشت و سازمان محیط زیست باشد.

در این مقاله به‌صورت کاملاً تخصصی به بررسی ویژگی‌ها، مراحل طراحی، تکنولوژی‌های مورد استفاده، اجزای اصلی، روش‌های ضدعفونی، استانداردها و الزامات مربوط به پکیج تصفیه فاضلاب بیمارستانی مخصوص اتاق عمل و بخش عفونی می‌پردازیم.

اهمیت تصفیه فاضلاب بیمارستانی اتاق عمل و بخش عفونی

آلودگی‌های ویژه در فاضلاب اتاق عمل

فاضلاب اتاق عمل شامل موارد زیر است:

• خون و ترشحات بدن (حاوی پاتوژن‌ها)

• عوامل بیماری‌زای هوازی و بی‌هوازی

• ویروس‌های مقاوم مانند HBV، HCV، HIV

• پسماندهای دارویی و آنتی‌بیوتیک‌ها

• مواد شوینده و ضدعفونی‌کننده غلیظ

• ذرات بافتی و میکروارگانیسم‌های مقاوم
  وجود این ترکیبات، ضرورت استفاده از پکیج تصفیه فاضلاب اختصاصی و چند مرحله‌ای را دوچندان می‌کند.

چالش‌های بخش عفونی

• فاضلاب حاوی حجم بالایی از میکروارگانیسم‌های بسیار خطرناک

• افزایش BOD و COD نسبت به فاضلاب معمولی

• وجود ویروس‌هایی با مقاومت حرارتی و شیمیایی بالا

• وجود آنتی‌بیوتیک‌ها که می‌توانند مقاومت میکروبی ایجاد کنند

تصفیه فاضلاب بخش عفونی باید شامل مراحل قوی‌تر ضدعفونی و تجزیه ترکیبات دارویی باشد.

مشخصات فاضلاب بیمارستانی اتاق عمل و بخش عفونی

ویژگی‌های فیزیکی

• TSS بسیار بالا به دلیل وجود خون، بافت و ذرات آلی

• چربی و روغن زیاد ناشی از مواد مختلف

• رنگ و کدورت بالا

ویژگی‌های شیمیایی

• وجود مواد ضدعفونی‌کننده قوی مثل هیپوکلریت، پراکسید و …

• آنتی‌بیوتیک‌ها و داروهای شیمی‌درمانی

• فلزات سنگین برخی تجهیزات

• بالا بودن بار آلی و آلودگی شیمیایی

ویژگی‌های میکروبی

• وجود ویروس‌های بسیار مقاوم

• باکتری‌های مقاوم به دارو

• کپک‌ها و قارچ‌های درمانی

• پاتوژن‌های مرتبط با خون

اینجاست که اهمیت پکیج تصفیه فاضلاب بیمارستانی قدرتمند با چندین مرحله گندزدایی و فیلتراسیون اهمیت پیدا می‌کند.

تکنولوژی‌های مورد استفاده در پکیج تصفیه فاضلاب بیمارستانی

پکیج‌های مخصوص اتاق عمل و بخش عفونی معمولاً ترکیبی از چند روش تصفیه را به صورت مجموعه‌ای به کار می‌گیرند.

۱. تصفیه اولیه (Primary Treatment)

هدف: حذف مواد جامد، چربی، ذرات خون و…
شامل:

• آشغالگیر دستی و اتوماتیک

• دانه‌گیر

• چربی‌گیر

• مخزن ذخیره و یکنواخت‌سازی

۲. تصفیه بیولوژیکی پیشرفته

استفاده از سیستم MBBR

• مناسب برای بار آلی بالا

• رشد میکروبی روی مدیا

• راندمان بالا برای حذف BOD، COD

• مقاوم نسبت به شوک‌های سمی

یا سیستم MBR

• غشاهای فیلتراسیون ۰.۱ تا ۰.۴ میکرون

• حذف کامل باکتری‌ها

• تولید آب خروجی فوق‌شفاف

• مناسب‌ترین گزینه برای بیمارستان‌ها

MBR بهترین گزینه برای تصفیه فاضلاب اتاق عمل و بخش عفونی است.

۳. تصفیه شیمیایی (Chemical Treatment)

• انعقاد و لخته‌سازی برای کاهش کدورت و شفاف‌سازی

• تزریق مواد منعقدکننده

• حذف پسماندهای دارویی

• حذف فلزات سنگین

۴. گندزدایی نهایی (Disinfection)

این مرحله حساس‌ترین بخش پکیج تصفیه فاضلاب بیمارستانی است.

روش‌های استفاده شده:

• UV دبی بالا

• تزریق کلر و هیپوکلریت

• اوزن جهت نابودی ویروس‌های مقاوم

• سیستم ترکیبی UV + O3 برای اتاق عمل

اجزای اصلی پکیج تصفیه فاضلاب بیمارستانی مخصوص اتاق عمل

۱. مخزن متعادل‌ساز

• بالانس شوک فاضلاب

• کاهش اثر مواد سمی

• تنظیم PH

۲. سیستم آشغالگیری

• حذف ضایعات اتاق عمل

• جلوگیری از آسیب تجهیزات

۳. چربی‌گیر و دانه‌گیر

هدف: حذف چربی و مواد جامد سنگین.

۴. بیورآکتور بیولوژیکی (MBBR یا MBR)

• قلب پکیج

• تجزیه کامل مواد آلی

• کاهش چشمگیر BOD و COD

۵. مخزن ته‌نشینی

• حذف لجن

• افزایش کیفیت آب خروجی

۶. واحد گندزدایی

در پکیج مخصوص اتاق عمل معمولاً سه‌مرحله‌ای است:

1. کلرزنی

2. UV

3. اوزون

۷. تابلو برق هوشمند

• کنترل دما

• کنترل جریان

• کنترل پمپ‌ها

• ثبت اطلاعات تصفیه

مزایای پکیج تصفیه فاضلاب بیمارستانی مخصوص اتاق عمل و بخش عفونی

۱. حذف کامل ویروس‌های مقاوم

سیستم MBR + UV می‌تواند:

• ویروس کرونا

• HIV

• HBV

• HCV

• باکتری‌های مقاوم به آنتی‌بیوتیک
  را به‌طور کامل حذف کند.

۲. کاهش آلودگی دارویی

فاضلاب اتاق عمل دارای پسماند دارویی است که فقط با سیستم‌های پیشرفته قابل حذف است.

۳. قابلیت نصب در فضای محدود

بخش عفونی معمولاً فضای محدودی دارد—این پکیج ابعاد کوچکی دارد.

۴. امکان جابجایی

پکیج‌های بیمارستانی مدولار هستند.

۵. هزینه نگهداری پایین

• اتوماتیک

• بدون نیاز به اپراتور تمام‌وقت

۶. خروجی کاملاً استاندارد

آب خروجی قابل استفاده برای:

• آبیاری فضای سبز

• شست‌وشو

• تخلیه به چاه جاذب

• ورود به شبکه فاضلاب شهری

استانداردهای لازم برای تصفیه فاضلاب بیمارستانی

پکیج تصفیه فاضلاب بیمارستانی باید با استانداردهای زیر منطبق باشد:

• WHO

• EPA

• استانداردهای وزارت بهداشت ایران

• استانداردهای محیط زیست

مقادیر خروجی باید مطابق جدول زیر باشد:

مراحل طراحی پکیج تصفیه فاضلاب اتاق عمل

۱. بررسی میزان تولید فاضلاب

حجم تولید فاضلاب:

• اتاق عمل: ۵۰–۳۰۰ لیتر در ساعت

• بخش عفونی: ۱۰۰–۵۰۰ لیتر در ساعت

۲. تحلیل بار آلودگی

• BOD بالا

• COD بالا

• داروها

• ویروس‌ها

۳. انتخاب تکنولوژی

• MBR بهترین انتخاب

• MBBR برای ظرفیت بالا مناسب است

۴. طراحی مدولار

• سه بخش اصلی: پیش‌تصفیه، بیولوژیکی، گندزدایی

۵. جانمایی

• فضای کم

• دسترسی آسان

کاربردهای پکیج تصفیه فاضلاب بیمارستانی اتاق عمل

• بیمارستان‌ها

• درمانگاه‌های جراحی

• مراکز دیالیز

• مراکز شیمی‌درمانی

• کلینیک‌های تخصصی

• مراکز ICU و NICU

• بخش‌های پیوند عضو

اهمیت گندزدایی پیشرفته در پکیج تصفیه فاضلاب بیمارستانی

فاضلاب اتاق عمل و بخش عفونی نیاز به گندزدایی چند‌مرحله‌ای دارد.

۱. UV

• نابودی DNA ویروس‌ها

• بدون مواد شیمیایی

۲. اوزون

• از بین بردن ویروس‌های مقاوم

۳. کلرزنی

• پایدار و ارزان

ترکیب این سه روش، بیشترین راندمان ممکن را دارد.

چرا استفاده از پکیج تصفیه فاضلاب بیمارستانی ضروری است؟

• جلوگیری از انتقال بیماری

• جلوگیری از انتشار آلودگی دارویی

• جلوگیری از آلودگی آب‌های زیرزمینی

• افزایش استانداردهای بهداشتی بیمارستان

• جلوگیری از جریمه محیط زیست

نتیجه‌گیری

پکیج تصفیه فاضلاب بیمارستانی مخصوص اتاق عمل و بخش عفونی یک سیستم کاملاً تخصصی، چندمرحله‌ای و دارای تکنولوژی‌های پیشرفته مثل MBR، MBBR، UV، اوزون و تصفیه شیمیایی است که برای حذف کامل آلودگی‌های میکروبی، شیمیایی و دارویی طراحی می‌شود.
خروجی این پکیج مطابق استانداردهای جهانی و کاملاً ایمن است. این پکیج نقش حیاتی در حفظ سلامت عمومی، پیشگیری از انتشار بیماری‌ها و کنترل آلودگی بیمارستان دارد.